• image
  • image
  • image

Region Vidin

1. Teritorija i broj opština u regionu
Vidinski region se nalazi na krajnjem severozapadu Bugarske i zauzima teritoriju od 3.022 km2, što predstavlja 2.7% celokupne državne teritorije. Region obuhvata 11 opština, sa 140 naseljenih mesta – Vidin, Bojnica, Bregovo, Belogradčik, Gramada, Dimovo, Kula, Makreš, Novo selo, Ružinci, Čuprene. Zajedno sa rumunskim regionima Dolj i Mehedinti i opštinama iz Timočkog regiona u Srbiji, Vidinski region čini deo Euroregiona “Srednji Dunav” i često se naziva kapijom Bugarske prema centralnoj i zapadnoj Evropi. Poljoprivredno zemljište obuhvata površinu od 1.867 miliona dekara , što predstavlja 62% celokupne teritorije regiona, a površine pod šumama - 85.970 hektara ili 28,5 % celokupne teritorije regiona. 

2. Geografske odrednice i prirodna bogatstva
Vidinski region je unutrašnja granica EU. Njegova severna granica – reka Dunav stvara mogućnosti za direktno povezivanje sa svim zemljama u basenu Dunava. Dva transevropska koridora prelaze preko teritorije ovog regiona, br.4 Krajova, Rumunija-Vidin-Sofija-Kula i br. 7 Rajna-Majna-Dunav. Reljef regiona je raznovrstan, menja se od reke Dunava do Stare planine i zaokružuje četiri prirodno-geografske zone: Dunav-priobalne nizije – Vidin i Arčar - Orsoja su najplodnije zemljište, Dunavska visoravan; Pre-Balkan i Stara planina. Ovakav reljef daje mogućnosti za razvoj poljoprivrede i dobre infrastrukture. U regionu nema puno mineralnih resursa. Crni ugalj se nalazi u malim količinama u području Vrške Čuke, kao i male količine antracita u Belogradčiku. U Vidinskom regionu ima zaliha nemetalnih minerala iz rečnih korita, uključujući i Dunav. U blizini sela Košava nalazi se jedino balkansko nalazište gipsa. Na toj lokaciji je i rudnik za kopanje i preradu. U selu Granitovo, opština Belogradčik, postoje tri kamenoloma sa različitim stepenom eksploatacije granita-nerazvijen, razvijen, ali nedovoljno iskorišćen i razvijen, koji je trenutno u funciji. U blizini sela Čuprene , ima nalazišta mermera, ali nema eksploatacije. Otkrivena je pristojna koičina krečnjaka i gline koji se koriste u građevinarstvu. U oblasti opštine Vidin, na potezu Vidin-Slanotran-Košava, otkriveno je izvorište visokomineralizovanih termalnih voda. Šuma pokriva oko 81.925 hektara ukupne površine Vidinskog regiona. Ukupne zalihe drveta su 9.8 mil. m3. U osnovi dominiraju listopadne šume. Do 31.12.2008 vlasništvo nad šumskim resursom je izgledalo ovako: državno vlasništvo – 45,6 %; opštinsko vlasništvo – 12,8 %; vlasništvo privatnih entiteta – 1,6 %; vlasništvo individualnih lica - 35,5 %; vlasništvo crkve -0,6%; privremeno u vlasništvu opština – 3,9 %. Vidinski region je relativno ekološki čisto područje sa puno zaštićenih područja i rezervata. U ovom delu Pre-Balkanskih planina široko su rasprostranjeni površinski i podzemni kraški oblici (pećine – oko 30) i prateća podzemna kraška hidrografija. 

Prirodne lepote:

  • Pećina Magura– nalazi se na teritoriji sela Rabiša, opština Belogradčik
  • Belogradčiske stene – na teritoriji grada Belogradčika
  • Borov kamuk - nalazi se na teritoriji sela Borovica, opština Belogradčik
  • Pećine Levi i Desni suhi petch– nalaze se na teritoriji sela Dolni Lom,
  • Vodopad Petkov cerak - nalazi se na teritoriji sela Bojnica, opština Bojnica
  • Pećina Venec u oblasti Čukara - Orešec, opština Dimovo
  • Vodopad Bjalata voda – nalazi se na teritoriji sela Stakevci, opština Belogradčik


Zaštićena područja:

  • Vrška Čuka – nalazi se na teritoriji sela Izvor mahala, opština Kula
  • Rakoviški manastir – nalazi se na teritoriji sela Rakovica, opština Makreš
  • Lipaka – nalazi se na teritoriji sela Milčina laka, opština Gramada


Rezervati:
Rezervat Čuprene – rasprostire se na površini od 1.439 hektara. U njemu su pronađeni jedini primerci Bugarskog erantisa i ružičastog različka na svetu, kao i Bugarski endemit i Tomanasijev krokus. 

3. Stanovništvo
 Demografska slika Vidinskog regiona, kao i cele zemlje je nepovoljna-što ukazuje na starenje nacije, a što je rezultat, ne samo prirodnih procesa, već i intenziviranog iseljavanja. Gradska populacija se permanentno uvećava na račun seoske. Stanovništvo je uglavnom skoncentrisano u većim opštinama Vidinskog regiona. Proces starenja se intenzivira, samim tim što se procenat stanovništva ispod 14 godina smanjuje, a raste procenat ljudi iznad 65 godina. Na osnovu podataka Nacionalnog instituta za statistiku, po popisu iz 2011., u Vidinskom regionu živi 101.018 ljudi, što je 1,37% ukupnog stanovništva. U poređenju sa podacima iz 2005. zabeležen je pad broja ljudi za skoro 14%. Oko 63% ljudi u regionu živi u gradskim naseljima, a 37% u selima. Krajem 2009. godine gustina naseljenosti je iznosila 36 stanovnika po m2 što je manje u odnosu na gustinu naseljenosti iz 2005. godine kada je iznosila 38,9 stanovnika/m2. Na osnovu ovog pokazatelja, Vidinski region je na drugom mestu po retkoj naseljenosti, posle Sofije. U Vidinskom regionu, 91,25% stanovništva se izjašnjava kao Bugari, 7,66% čine Romi, а 0,09% čini turska etnička grupacija. 

4. Privredni indeksi
Vidinski region je prepoznatljiv po:

  • strateškom geografskom položaju, što je preduslov za razvoj transporta i logistike
  • uslovima za razvoj prekogranične saradnje sa Rumunijom i Srbijom
  • komparativno nepatvorenim okruženju – privlačna turistička destinacija
  • dobrom poljoprivrednom zemljištu i uslovima za razvoj poljoprivrede.

Sa druge strane, region ima potrebe za poboljšanjem infrastrukture, kvalifikovanom radnom snagom i povećanjem produktivnosti u preduzećima.

5. Najzastupljeniji privredni sektori u regionu
Na osnovu razvojnih planova Vidinskog regiona, ovo su najperspektivnije privredne delatnosti:

  • Turizam – ruralni, lovni
  • Transport i logistika
  • Poljoprivreda
  • Proizvodnje hrane i pića
  • Hemijska industrija
  • Ekstrakcija metala i iskopavanje rude.

U privrednoj strukturi regiona, glavno mesto pripada uslužnom sektoru, a potom slede agrarna i ostale pobrojane industrije. Plodno zemljište i povoljni klimatski uslovi preduslov su razvijene poljoprivrede. U Vidinskom region najviše je zastupljeno gajenje žitarica– većinom pšenice, kukuruza, ječma - 73%, industrijskih žitarica – 19% (uljarice – suncokret i uljana repica) i plantaže višegodišnjih zasada – 8%. Povrtastvo je u region slabo razvijeno. Dobri pašnjaci i livade u planinskim i polu planinskim predelima regiona uslov su za razvoj uzgoja ovaca i gajenje uljarica za stočni ishranu. 

6. Značajne strane investicije (na osnovu podataka BAI)
Sa investicijom nemačke kompanije ”Eichhoff Electric GmbH“ u proizvodnju električnih komponenti koje proizvodi “Eichoff Components Bulgaria Ltd”, Vidinski region povlači 94% najvećih stranih direktnih investicija u zemlji. 

Osnovne strane direktne investicije u Bugarskoj su :

  • “Knauf Bulgaria EOOD“– proizvodnja plastičnih panela za građevinarstvo
  • “Eichoff Components Bulgaria Ltd” – proizvodnja električnih komponenti
  • “Kula Ring JSC” – proizvodnja gumenih proizvoda
  • “S P I Shoe Products International "– proizvodnja gumenih proizvoda
  • “Vipom JSC” –proizvodnja pumpi, kotlova i mašina,
  • “Bulcom Vidin EOOD” – poljoprivreda

Mogućnosti za privlačenje stranih direktnih investicija u Vidinski region su u većem delu u oblastima :

  • infrastruktura-izgradnja nove infrastrukture, rekonstrukcija i rehabilitacija postojeće, kao i razvoj pratećih delatnosti: logistika, špedicija, osiguranje, savetodavne usluge,
  • nekretnine i građevinarstvo,
  • poljoprivreda – vinogradarstvo, uzgajanje uljarica, proizvodnja bio-hrane,
  • prehrambena i duvanska industrija
  • turizam – ekološki, ruralni, ribolovački, lovački i tradicionalni.


Ima još mogućnosti za investiranje u Vidinski region, a to su:
Aerodrom u Vidinu – izgrađen 1973., radio je kao aerodrom za putnički transport do 1999., kada je zatvoren po ukazu Ministarstva transporta i pretvoren u Upravu regionalnog guvenera Vidinskog regiona sa administrativnim centrum u Vidinu. Areal koji obuhvata aerodrome iznosi 153.841 m2, dužina staze – 2.080m. Shodno činjenici da je to privatno-državna imovina i objekat od javnog interesa, postoji mogućnost za potpisivanje ugovora o koncesiji. Visoko mineralizovane termalne vode u području Vidina-Slanotrun-Košava. Voda sadrži visok procenat mineralnih sastojaka, kao što su jod, brom i drugi. To je vredno prirodno bogatstvo koje se može koristiti za izdvajanje hemijskih komponenti, jod i ceđ za farmaceutsku industriju, proizvodnju geotermalne energije i za potrebe banjskog lečenja. Više od 20 godina izvor je zarobljen ispod nekoliko metar debelog betona i na tom mestu se nalazi polusrušen objekat. 

7. Veće infrastrukturne lokacije
Položaj regiona određuje njegov položaj na transportnoj karti Evrope. Dva transevropska koridora prolaze kroz region, br. 4 i br. 7. Od ključne važnosti, ne samo za budući razvoj pan-evropskog koridora br.4 i celu jugoistočnu transportnu osovinu Evrope, već i za transevropsku transportnu mrežu, je most preko Dunava, između Vidina i Kalafata. Veći broj infrastrukturnih projekata u vezi je sa modernizacijom ovog dela međunarodnog koridora sa namerom da se on integriše u transevropsku transportnu mrežu. U junu 2013. zvanično je otvoren most preko Dunava, između Vidina i Kalafata, kao deo dela transevropskog koridora. To će biti kombinovani most koga će sačinjavati po dve automobilske trake u oba pravca, jedna elektrifikovana vozna traka i biciklistička traka.

Na području Vidinskog regiona postoje četiri granična prelaza:

  1. Granični prelaz Vrška Čuka (Bugarska - Srbija)
  2. Granični prelaz Bregovo (Bugarska - Srbija)
  3. Granični prelaz Luka Vidin– u centralnom delu grada Vidina, servisira plovila duž reke Dunav
  4. Granični prelaz Most na Dunavu 2 (Bugarska-Rumunija).

Važan infrastrukturni objekt u regionu Vidina jeste Vidinska luka – sa četiri pristaništa terminala:

  • Terminal Centar - putnički terminal
  • Terminal "Vidin-sever"
  • Terminal "Trajektni kompleks Vidin"
  • Terminal "Vidin-jug"


Ovaj projekat se kofinansira od strane Evropske unije kroz IPA Program prekogranične saradnje Bugarska-Srbija
 

Ovaj sajt je razvijen uz pomoć sredstava Evropske unije kroz “IPA Program prekogranične saradnje Bugarska-Srbija” pod brojem CCI No 2007CB16IPO006. Jedinstveno odgovorno lice za sadržaj ovog sajta je  RARIS-Regionalna agencija za razvoj istoče Srbije i ni na koji način ne može biti tumačen kao stav Evropske unije ili Upravljačkog tela programa.